Kerstmis, het feest van licht in duisternis, roept de verwachting op van vrede en

welbehagen. Juist vandaag kan het verlangen hiernaar ons helpen gevoelens van

onvrede en onbehagen te overwinnen en ons in te zetten voor een leven in

harmonie met de medemens en de natuur.

Velen in onze wereld leven in spanning en onzekerheid over het bestaan.

Onrust en bezorgdheid om de dag van morgen overheersen ook in Europa

en in óns land.   Zorg is er niet alleen om individuele welvaart maar ook om het

welzijn van allen en het beheer van de aarde.  Met onze kostbare planeet wordt

zorgeloos omgesprongen en wat zij ons geeft wordt slecht verdeeld. 

Armoede en ongelijkheid tasten de leefbaarheid aan en bedreigen maatschappelijke

saamhorigheid.  Zelfzucht en de hang naar overdaad maken blind voor schade aan

onze natuurlijke omgeving en ondermijnen gemeenschapszin.

Zicht op de eindigheid van wat de aarde ons kan geven en op de houdbaarheid van

de samenleving raakt zoek.

Geen land kan er wél bij varen als mensen alleen zijn gericht op eigen gewin.

Bij het bepalen van de waarde van alles moet daarom meer gelden dan geld alleen.

Geldzucht en zich verrijken vervormen het doel van de economie. Aan de nood van

hen die niet voor zichzelf kunnen opkomen mag niet worden voorbijgegaan.

Allen moeten kunnen méédelen in welvaart zodat het menselijk welzijn steeds wordt

verbonden met het algemeen belang. Bovendien moet in elke besluitvorming de

kwaliteit van de toekomst meetellen.  Die ligt in beschermen van natuur en milieu,

respect voor het culturele erfgoed en onderkennen van de immateriële waarden die

zin geven aan beschaving.  Met de afwegingen die nu worden gemaakt staat ook het

leven van wie na ons komen op het spel; niemand mag daarvoor de ogen sluiten.

Met kennis en informatie kunnen wij ons wapenen. Daarmee mag niet angst de

drijfveer worden maar een nieuw gevoel van universele verantwoordelijkheid.

In het Handvest voor de Aarde wordt dit uitgangspunt zo verwoord: 'De aarde, ons

thuis, is een unieke leefgemeenschap. De mondiale natuurlijke omgeving met haar

eindige hulpbronnen is ons aller zorg. Bescherming van de vitaliteit, verscheidenheid

en schoonheid van de aarde is een heilige opdracht.' 'Duurzaamheid' wordt dat

vandaag genoemd. Dit vraagt niet alleen nieuwe eisen en regels voor houdbaarheid

maar ook het bewust omgaan met al wat de natuur ons geeft. De aarde die het leven

voedt maar niet voor zichzelf kan spreken, moet stem krijgen. In alle kleine en grote

beslissingen zal die moeten doorklinken.

Bemoedigend zijn de vele initiatieven om goede voornemens in praktijk te brengen.

Zuinig gebruik van energie en water ligt binnen ieders bereik. Kritisch en bewust

kopen blijkt het hele aanbod van goederen en diensten te kunnen beïnvloeden.

Ondernemers richten zich meer en meer op verantwoorde productie en houden rekening

met de gevolgen voor het klimaat. Veel mensen spannen zich in voor natuurbehoud en

leren kinderen oog te krijgen voor de onvervangbare schatten van de aarde. Ook voor

de verbondenheid tussen landbouw en leefomgeving zetten velen zich enthousiast in.

Op al die mogelijkheden kunnen wij elkaar aanspreken. Oude en nieuwe media informeren

ons en roepen op om verantwoordelijkheid te nemen, elk op eigen niveau.

Wat begint in het klein kan uitgroeien tot een nieuwe cultuur van zorg om de toekomst.

Wie de wereld wil veranderen, moet nu eenmaal beginnen bij zichzelf.

Al die hoopgevende aanzetten tot verandering vanuit de maatschappij krijgen in het

nieuws minder aandacht dan de zorgen om geld en goed.  Een diffuus gevoel van

onbehagen kenmerkt de vertrouwenscrisis van deze tijd. In het dagelijks werk wordt

dikwijls een tekort aan visie en idealen ervaren. Gebrek aan ruimte voor individuele

verantwoordelijkheid ontmoedigt eigen inzet. Gevoelens van onmacht roepen boosheid

op en afkeer van retoriek en regels. Maar vechten noch vluchten biedt uitzicht op

hervorming van structuren en levensstijl. De uitdaging blijft zelf iets te dóen, samen

met anderen en in betrokkenheid op de gemeenschap.

*  Overal nemen mensen nu reeds eigen initiatieven tot een meer bewuste manier

    van leven. Dat biedt hoop op een nieuw toekomstperspectief. Het zijn juist de

    jongeren die ons vandaag daartoe aansporen.  Met kracht van overtuiging, moed

    en zelfvertrouwen zoeken zij medestanders en inspireren zij hun omgeving met

    een positief elan.

Mahatma Gandhi zei eens: 'De aarde heeft wel genoeg voor ieders behoefte maar niet

voor ieders begeerte.' Als schepselen begiftigd met verstand en geweten mag van ons

worden gevraagd dat we dit vertalen in dagelijkse zorg voor de aarde en inzet voor een

rechtvaardige samenleving. Verbondenheid met de naaste en met de wereld om ons heen

heeft Jezus ons zelf voorgeleefd. Met de boodschap van vrede en welbehagen kan

kerstmis ons uittillen boven de angst en onzekerheid van deze tijd. Laten wij zeggen wat

wij hopen en doen wat wij kunnen.

Ik wens u allen een gezegend kerstfeest toe.

*   Persoonlijke noot 1:

     Deze wens... deel ik van harte, maar m'n twijfels heb ik er (helaas) wel over.

*   Persoonlijke noot 2:

    Op bijvoorbeeld alleen al Nu.nl veel commentaar n.a.v. de Kersttoespraak door

    mensen die daarop kunnen reageren.  Zit misschien ergens ook best wat in...,

    maar het staat m.i. los van het feit dat de toespraak op zichzelf goed was/is.